Nếu ví các trận đánh trong chiến tranh như tỷ số của một sự kiện thể thao, thì trận Agincourt năm 1415 có thể được ví như một trận thắng áp đảo. Về cơ bản, trận chiến này chứng kiến 6.000-8.100 quân Anh đối đầu với một đội quân Pháp đông hơn khoảng 25.000 người (bao gồm cả người hầu).
Kết thúc trận chiến, 6.000 quân Pháp, chủ yếu là giới quý tộc, đã thiệt mạng, trong khi chỉ có 600 quân Anh tử trận. Kết quả quá bi thảm đến nỗi trong phiên bản của Shakespeare, nhà vua đã dâng toàn bộ trận chiến cho Chúa và tuyên bố rằng việc khoe khoang về chiến thắng này là tội có thể bị tử hình:
https://www.youtube.com/watch? v=V1ZJTwmiw2I&list=RDV1ZJTwmiw2I&start_radio=1
Mặc dù Henry V là một người sùng đạo và kết quả của trận chiến dường như là một phép màu, nhưng bằng chứng mà các nhà sử học sau này tìm thấy cho thấy rằng đây không hẳn là một phép màu được ban tặng bởi Chúa. Trận chiến này đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong sự phát triển của loài người. Quân đội Pháp gồm toàn các hiệp sĩ, hay còn gọi là tầng lớp chiến binh "tinh nhuệ". Họ mặc giáp nặng và cưỡi ngựa. Có thể nói, các hiệp sĩ là tâm điểm của trận chiến, còn những người khác chỉ là vai phụ.
Trong khi quân Anh có Vua và Công tước xứ York, thì lực lượng quân đội của họ chủ yếu là nông dân, hoặc những người có địa vị thấp trong xã hội thời trung cổ, việc tàn sát họ đối với các hiệp sĩ giống như một trò tiêu khiển. Tuy nhiên, những nông dân này lại được trang bị một công nghệ đặc biệt giúp cân bằng thế trận – cung tên tầm xa, cho phép họ bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách xa và nạp tên rất nhanh so với nỏ.
Có hai điểm rất rõ ràng trong trận chiến này. Thứ nhất, bài học quan trọng là vấn đề kiêu ngạo. Như người ta thường nói, "Sự trừng phạt" là hậu quả tất yếu của "Sự kiêu ngạo", hay "sự tự phụ" trước khi "sụp đổ".
Các hiệp sĩ đơn giản cho rằng họ sẽ dễ dàng đánh bại nông dân. Đó là cách mà các chiến trường thời trung cổ vẫn diễn ra từ rất lâu. Các hiệp sĩ là những chiến binh tận tụy, dành phần lớn cuộc đời để rèn luyện cho trận chiến. Ngược lại, nông dân hầu như không đủ ăn. Đối với quân đội Pháp tại Agincourt, không có lý do gì để cho rằng đây không chỉ là một ngày bình thường trên "chiến trường".
Giả định này được giữ vững đến nỗi không ai buồn đặt câu hỏi liệu những người nông dân có mánh khóe gì trong tay hay không. Trong trường hợp này, đó là một công nghệ mới đã cân bằng tỷ lệ thắng thua. Chẳng ích gì khi mặc giáp trụ đầy đủ và cưỡi ngựa mà lại bị trúng tên khi cách xa vài trăm mét.
Chắc chắn, một số đối thủ có vẻ yếu nhưng đôi khi những người tưởng chừng yếu lại phát triển được những công cụ giúp họ cân bằng tỷ lệ thắng thua. Chúng ta nói về võ thuật và phong cách nào mang lại lợi thế trong cận chiến. Tuy nhiên, dù người hâm mộ võ thuật có ghét phải thừa nhận điều đó đến mấy, cho đến nay chưa có môn võ thuật nào có thể đánh bại được súng.
Điểm thứ ba mà trận chiến này dạy chúng ta là phép màu thường dựa trên việc làm đúng những điều cơ bản. Trong trường hợp trận Agincourt, người Pháp không có được những điều cơ bản trong tay, trong khi người Anh thì có.
Chúng ta đã quá say mê ý tưởng về những phép màu bất ngờ đến nỗi quá nhiều người trong chúng ta cuối cùng lại tin vào những lời hứa về những phương pháp chữa trị kỳ diệu hoặc vận may tức thì. Tôi không nói rằng may mắn không đóng vai trò gì, nhưng chỉ dựa vào may mắn thường là cách chắc chắn để thất bại. Nghèo rớt mồng tơi và thường xuyên ốm đau.
Hãy nhìn số lượng người xếp hàng dài bên ngoài các điểm bán vé số mỗi ngày. Sự thật là – bạn có cơ hội bị sét đánh cao hơn là trúng xổ số.
Rõ ràng, xác suất bị sét đánh trong đời là khoảng 1 trên 15.300, trong khi trúng giải Power Ball trong xổ số là 1 trên 200 triệu. Nếu có điều gì đó, thì việc đặt cược vào việc bị sét đánh và trúng một khoản tiền thay đổi cuộc đời còn khả thi hơn là trúng giải Power Ball. Tuy nhiên, bất chấp những điểm hiển nhiên này, mọi người vẫn xếp hàng để tiêu hết tiền tiết kiệm của mình vào vé số và không cần phải nói rằng những người chơi xổ số thường xuyên thường đến từ các tầng lớp xã hội kém khá giả hơn. Tất cả điều này còn chưa kể đến thực tế là những người vượt qua tỷ lệ cược và trúng giải, thường kết thúc trong cảnh túng thiếu.
Hình thức giàu có an toàn nhất lại khá nhàm chán và không hấp dẫn. Bỏ qua công thức của Bill Gates về việc nhận quyền chọn cổ phiếu trong một công ty công nghệ hàng đầu, việc tích lũy tài sản thường là chiến lược đơn giản sống dưới mức thu nhập của mình và đầu tư số tiền dư thừa vào những thứ nhàm chán như… Một quỹ tương hỗ trả lãi suất dưới 10% mỗi năm. Cần thời gian và công sức nhưng nó thực sự hiệu quả.
Điều tương tự cũng đúng với sức khỏe. Ai cũng tìm kiếm một viên thuốc thần kỳ có thể chữa khỏi hết bệnh này đến bệnh khác, và mặc dù khoa học y tế đã làm được những điều kỳ diệu. Chúng ta hiện nay khỏe mạnh hơn nhiều so với thời kỳ đen tối.
Tuy nhiên, thuốc chỉ có thể giúp được đến một mức độ nhất định. Tôi nghĩ đến những người bạn cùng cảnh ngộ mắc bệnh tiểu đường, họ uống thuốc nhưng lại từ chối vận động và vẫn tiếp tục uống rượu (bia và nước ngọt). Sức khỏe tốt đơn giản chỉ là vận động nhiều hơn một chút, ngủ đủ giấc, tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và không đưa những thứ độc hại vào cơ thể.
Thay đổi lối sống có lịch sử chứng minh hiệu quả rõ rệt. Tốt hơn nhiều so với thuốc. Tuy nhiên, mọi người vẫn tiếp tục mua đủ loại thuốc hứa hẹn tăng cường sức khỏe và sức sống trong khi lại bỏ qua những điều cơ bản. Tôi rất khâm phục Cristiano Ronaldo vì đã nói với mọi người rằng anh ấy chỉ uống nước lọc chứ không uống Coca-Cola (mặc dù nhận xét đó có thể ảnh hưởng xấu đến giá cổ phiếu của Coca-Cola). Về mặt khoa học, điều đó là đúng – Ronaldo vẫn đang chơi bóng đá chuyên nghiệp ở tuổi 40, độ tuổi mà người ta thường nghĩ đến việc vào viện dưỡng lão trong thế giới thể thao chuyên nghiệp.
Phép màu được gọi như vậy là có lý do – chúng thực sự kỳ diệu. Kết quả thực sự đến từ việc làm đúng những điều cơ bản. Tôi nhớ đến một tài xế taxi người Mã Lai từng nói rằng cộng đồng của anh ấy coi anh ấy là "không tin vào Chúa" khi anh ấy nói về kế hoạch tài chính cá nhân của mình. Anh ấy đáp lại: "Chúa đã ban cho các người trí óc."
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét