Thứ Ba, 10 tháng 3, 2026

Chiến thắng ư?

Tôi chưa bao giờ là người đam mê thể thao cho đến năm 1986, khi người bạn thân nhất của tôi rủ tôi đi xem đội tuyển Brazil thi đấu. Những chiến thắng luôn được ăn mừng, nhưng thất bại trước Pháp trong loạt sút luân lưu ở tứ kết đã khiến tôi rơi nước mắt. Chính trải nghiệm đó đã giúp tôi hiểu rằng chiến thắng là một niềm vui sướng, còn thất bại là một bi kịch.

Sau Hamburg, bố dượng tôi được chuyển công tác đến Anh và tôi vào học trường Churcher’s College. Trước khi vào Churcher’s, tôi được nhấn mạnh rằng việc thể hiện bản thân trên “sân chơi” rất quan trọng nếu muốn hòa nhập. Vì vậy, mặc dù tôi không phải là một “vận động viên” đúng nghĩa, tôi vẫn tham gia các môn thể thao như bóng bầu dục và khúc côn cầu (loại sân cỏ đối với người Mỹ). Bây giờ tôi hay nói đùa rằng một trong những điều tuyệt vời nhất khi học ở trường công lập Anh là tôi có thể nói chuyện về bóng bầu dục với những người đến từ Nam bán cầu và cricket với những người đến từ Nam Á, hai nhóm người mà sau này tôi sẽ làm việc cùng trong sự nghiệp của mình.

Thể thao rất thú vị và dễ dàng biết được ai thắng ai thua. Bảng điểm rất rõ ràng. Trong một cuộc đua, ai về đích trước thì khá dễ đoán.

Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng trong chiến tranh, thứ mà người ta thường nói là chúng ta thay thế bằng thể thao. Quan điểm này thường được đưa ra khi nói về những cuộc phiêu lưu quân sự của Mỹ sau Thế chiến II. Hãy nghĩ đến Việt Nam, nơi quân đội mạnh nhất thế giới đã thả hàng tấn bom xuống đất nước này và tất cả những gì chúng ta nhớ là cảnh người Mỹ chạy trốn trên mái nhà của Đại sứ quán Mỹ ở Sài Gòn. Nhiều năm sau, chúng ta lại chứng kiến ​​điều tương tự với sự trở lại của Taliban ở Afghanistan.

Tại sao chúng ta lại có những ký ức như vậy về cỗ máy quân sự mạnh nhất thế giới từ trước đến nay? Câu trả lời rất đơn giản – không giống như thể thao, không có bảng điểm rõ ràng. Không phải là trường hợp tôi giết nhiều người của bạn hơn bạn giết nhiều người của tôi hơn hay tôi thắng nhiều trận hơn nên tôi thắng cả cuộc chiến. Trong trường hợp của Việt Nam, người Mỹ đã thắng tất cả các trận đánh. Ở Iraq, lực lượng Mỹ đã dễ dàng đánh bại tàn quân của Saddam. Trong cả hai trường hợp, Mỹ cuối cùng đều phải rút lui với tổn thất về của cải và máu.

Chính quyền hiện tại đổ lỗi cho những quy tắc giao chiến “ngu ngốc” và hệ tư tưởng “thức tỉnh”. Nếu bạn tin Giám đốc Điều hành hiện tại của Lầu Năm Góc, bạn sẽ nghĩ rằng tất cả những gì nước Mỹ cần là được phép tấn công mạnh hơn.

Với việc Giám đốc Điều hành Lầu Năm Góc là một người nghiện rượu, cấp dưới là một kẻ trốn nghĩa vụ quân sự chỉ biết đánh nhau với trẻ con khi tay chân bị trói, rõ ràng là hàng thập kỷ kiến ​​thức quân sự trong kho lưu trữ của Lầu Năm Góc đã bị lãng phí. Nước Mỹ đã thua các cuộc chiến vì một quân đội “thức tỉnh”, nhưng cũng vì các chính trị gia không hiểu chiến tranh thực sự là gì. Tình hình còn tồi tệ hơn trong thời đại truyền thông đại chúng. Các chính trị gia không thể cưỡng lại việc thể hiện hình ảnh tốt đẹp bên cạnh binh lính, nhưng khi những chiếc quan tài phủ cờ trở về, họ bắt đầu hoảng loạn. Giờ đây, bạn có một tổng thống là cựu ngôi sao truyền hình thực tế, người mà toàn bộ thế giới quan chỉ tập trung vào “vẻ bề ngoài” hơn là công việc thực tế.

Ở Venezuela, ông ta trông rất ngầu. Lực lượng Delta Force đã thực hiện một nhiệm vụ xuất sắc khi tiến vào nước này, bắt giữ Maduro và rút lui. Nhà lãnh đạo mới của Venezuela đã đồng ý hợp tác với ông ta và mọi chuyện đều ổn.

Rồi, ông ta quyết định ném bom Iran, quốc gia đang đàm phán và giả vờ là một người hàng xóm tốt trong một khu vực bất ổn. Thậm chí điều đó còn có lợi cho ông ta khi nhà lãnh đạo Iran 86 tuổi, Ali Khamenei, đã bị giết ngay trong ngày đầu tiên của các cuộc tấn công. Ngôi sao truyền hình luôn sẵn sàng này đã đi khắp nơi nói về việc cuộc chiến ở mức độ "12 hoặc 15 trên thang điểm 10" và thậm chí còn nói rằng cuộc chiến đã "thắng lợi", đồng thời cáo buộc Thủ tướng Anh, Keir Stramer, tham gia quá muộn:

https://www.bbc.com/news/articles/c9dn3j04lydo


Đúng vậy, Mỹ và Israel đã tấn công Iran dữ dội. Họ vượt trội hơn hẳn về hầu hết mọi biện pháp quân sự. Tuy nhiên, bất kỳ võ sĩ quyền anh nào cũng sẽ nói – bạn chưa thực sự hạ gục đối thủ cho đến khi bạn thực sự đánh gục được anh ta. Mặc dù sở hữu quân đội yếu hơn, Iran vẫn đang phóng tên lửa vào Israel và các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Tóm lại, Iran đã trở thành nỗi sợ hãi của mọi quốc gia vùng Vịnh.

Trump nói về “cơn thịnh nộ” nếu Iran không mở cửa eo biển Hormuz. Hegseth cũng nói về việc sẽ trút cơn thịnh nộ. Tại sao lại phải nói tất cả những điều này nếu đã thắng rồi?

Bộ trưởng Ngoại giao Iran nói “chúng tôi đã sẵn sàng”. Tờ báo Haaretz của Israel gọi những gì chính quyền Mỹ đang nghĩ là “ảo tưởng”.


Vấn đề là, nếu muốn gây chiến, bạn phải hiểu rằng người ta sẽ phản công. Tôi quay lại với quan điểm rằng người nắm quyền chỉ có thể chiến đấu với trẻ con, nhưng chỉ khi tay của đứa trẻ bị trói ra sau lưng. Trong thương mại, ông ta bắt đầu áp thuế lên các quốc gia. Hầu hết thế giới không muốn gây chiến với nền kinh tế lớn nhất thế giới. Quốc gia duy nhất phản công lại là quốc gia mà ông ta muốn “kiềm chế”. Áp thuế lên Trung Quốc và Trung Quốc đã đáp trả ngay lập tức. Trung Quốc biết nền kinh tế của mình nhỏ hơn và dễ tổn thương hơn, nhưng họ có lợi thế và đã sử dụng nó. "Chiến binh nhí" đã bảo Trung Quốc đừng trả đũa và giờ ông ta đang ngồi vào bàn đàm phán.

Giờ thì ông ta đang ném bom dữ dội vào Iran. Nhiều người cho rằng đó là một phần của chiến lược khôn ngoan để tạo lợi thế trước Trung Quốc:


Có lẽ đó sẽ là đòn bẩy, nhưng chỉ khi bạn thực sự chiến thắng. Ông ta nói rằng ông ta đã thắng và mọi chuyện sẽ sớm kết thúc. Tuy nhiên, người Iran vẫn đang phóng tên lửa và họ đã chứng minh cho các nước vùng Vịnh (các đồng minh giàu dầu mỏ của Mỹ, những người mua vũ khí của Mỹ) thấy rằng sự bảo vệ của Mỹ không hiệu quả như người ta vẫn nghĩ. Phải mất 20 năm để Taliban bị thay thế bằng Taliban. Chỉ mất hai tuần để Khamenei bị thay thế bằng Khamenei. Những người Iran duy nhất đang nhảy múa trên đường phố và cảm ơn ông ta là những người lưu vong. Những người ở Iran hiện đang tập hợp xung quanh một chính phủ vốn không được lòng dân. Đó có phải là chiến thắng?


Mỹ đang chiến thắng trên chiến trường. Tuy nhiên, hầu hết các nhà phân tích đáng tin cậy đều cho rằng Mỹ không thắng cuộc chiến. Chắc chắn, Trung Quốc trả nhiều tiền hơn cho dầu mỏ - nhưng Mỹ cũng vậy. Chế độ Iran vẫn còn đó. Trump muốn đầu tư, nhưng ai muốn đầu tư vào một nơi mà người lãnh đạo sẵn sàng phá hủy mọi thứ? Ông ta yêu cầu Iran không trả đũa. Tại sao họ lại làm vậy khi bạn đang ném bom họ?

https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/10/iran-war-live-trump-says-conflict-will-be-over-soon-40-killed-in-tehran


Trong Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, có một vị tổng thống biết rõ mình đang làm gì. Bush cha đã đến để bảo vệ Ả Rập Xê Út. Ông đã cố gắng hết sức để không biến cuộc chiến thành một "cuộc thánh chiến" chống lại người Hồi giáo bằng cách không cho Israel tham gia khi Saddam phóng tên lửa Scud. Ông đã đảm bảo nhận được lời mời từ phía Ả Rập Xê Út sau khi Saddam tiến vào Kuwait và ông đã chắc chắn rằng mọi việc được hoàn tất trước khi tháng Ramadan được nhắc đến. Ngày nay, chúng ta có một Tổng thống Mỹ làm những gì mà một Thủ tướng Israel bị kết tội diệt chủng muốn, tấn công trước ngay giữa tháng thiêng liêng nhất của đạo Hồi. Đó có phải là một chiến thắng cho nước Mỹ trên trường quốc tế?

“Không có bạn ở vị trí đặt pháo” – Một chú gấu đáng yêu

Có thể gọi đó là sự trùng hợp, nhưng giờ đây đã là ngày thứ 10 của cuộc chiến ở Iran và cũng là kỷ niệm 29 năm cuộc tập trận Swift Lion, khi người bạn cùng phòng SISPEC (nay gọi là SCS) của tôi và một người lính của anh ấy thiệt mạng khi khẩu pháo 155mm mà anh ấy chỉ huy phát nổ.

Mặc dù nỗi sợ hãi và buồn bã ban đầu về vụ việc đã qua đi từ lâu, nhưng sự kiện đó có thể được gọi là một bước ngoặt. Đó là điều mà tôi có thể giải thích khá rõ. Cảm giác như, chúng ta có thể là người tiếp theo, chỉ vì làm đúng nhiệm vụ của mình.

Tôi không có mặt ở đó khi vụ việc xảy ra, tôi đang ở căn cứ, không muốn ra ngoài và dẫn đầu cuộc nổi dậy của các chuyên gia chống lại việc tham gia. Mặc dù tôi may mắn có một chỉ huy khẩu đội pháo coi trọng vai trò lãnh đạo, nhưng tôi không thể không cảm thấy rằng một hệ thống do những người đàn ông lớn tuổi điều hành quan tâm đến việc bảo vệ hệ thống hơn là chăm sóc chúng tôi – những người đang chuẩn bị bắn viên đạn vừa giết chết người bạn của chúng tôi.

Chắc chắn rồi, đây không phải là chiến tranh (điều mà chúng tôi đã nhấn mạnh với những người có quyền lực), nhưng nó đủ bi thảm và gây chấn động. Nó giống như thế này – vũ khí trông thật ngầu khi bạn còn nhỏ – rồi đột nhiên khi bạn thấy bạn mình trở về trong một chiếc túi đựng xác, bạn nhận ra rằng những trò chơi này có hậu quả.

Tôi có thể nói với bạn một cách lý trí rằng đôi khi chiến tranh là một điều ác cần thiết. Có những lúc các quốc gia cần phải chiến đấu và sinh mạng cần phải hy sinh. Là một người lính, bạn không thể nói rằng mình đã phát hiện ra mình là người theo chủ nghĩa hòa bình một khi bạn được gọi ra chiến trường.

Tuy nhiên, nếu bạn hỏi tôi cảm thấy thế nào về các cuộc xung đột quân sự, tôi nhìn nhận nó qua sự kiện mà tôi đã trải qua nhiều năm trước. Tôi nhớ đến người bạn quá cố Bryan Ng trong sự kiện đó, người đã nói với chỉ huy khẩu đội của chúng tôi, “Thưa ngài, ngài cần nhớ, tôi đang ở trong khẩu đội pháo, chứ không phải ngài.”

Tôi luôn là người ăn nói lưu loát hơn, nhưng giờ nhìn lại, anh ấy đã nói đúng nhất. Hãy nhìn vào bất kỳ xã hội nào và bạn sẽ thấy rằng những người (thường là người già) thích thú với xung đột lại là những người ngồi xa vùng nguy hiểm nhất. Trong các xã hội được cho là dân chủ, người ta thường giữ quân đội dưới sự cai trị của dân sự. Các tướng lĩnh bị miêu tả là muốn chiến tranh. Sự thật là – chắc chắn chính các chính trị gia dân sự mới là người gây chiến vì, đơn giản là, họ không ở trong vùng chiến sự. Hãy nhớ rằng, người duy nhất không muốn xâm lược Iraq trong chính quyền Bush II là người duy nhất trong số các quân nhân chuyên nghiệp.

Tôi nhìn những người coi xung đột là trò đùa với một thái độ khinh thường nhất định. Nói năng cứng rắn thì dễ khi bạn ở phía sau chiến tuyến, ngồi trong văn phòng máy lạnh của mình.


Hãy nhìn vào cuộc xung đột hiện tại ở Iran. Cố lãnh đạo Ayatollah Khamenei qua đời ở tuổi 86. Donald Trump 80 tuổi. Bibi 76 tuổi. Với Trump, đây là một trò chơi, nơi ông ta so sánh số người chết và coi nó như trận Super Bowl:


Công bằng mà nói, với Trump, ông ta đã dùng tiền để trốn tránh mọi hình thức nghĩa vụ quân sự. Cha ông ta có tiền nên dễ dàng trốn tránh bất cứ điều gì. Bibi thì khác. Ông ta thực sự đã phục vụ trong quân đội, nơi ông ta phải đối mặt với chiến đấu. Anh trai ông ta đã dẫn đầu cuộc giải cứu Entebbe và gần như đã viết nên cuốn sách giáo khoa về giải cứu con tin. Ông ta đã phải trả giá bằng mạng sống của mình nhưng đã cứu được nhiều người. Còn em trai ông ta lại muốn ném bom thế giới và không hề có vấn đề gì khi người dân Israel bình thường phải hứng chịu những trận mưa tên lửa trong khi ông ta trốn ở Mỹ.

Đối với tôi, một người đàn ông chưa từng chiến đấu và sẽ không bao giờ (tạ ơn Chúa) chiến đấu trong chiến tranh, một sự việc bạn bè trở về trong túi đựng xác là quá nhiều. Quá nhiều người già nói về "bức tranh toàn cảnh" mà quên mất rằng chính những người trẻ tuổi mới là người được trả tiền cho điều đó. Tôi hiểu rõ rằng kiểu người đàn ông tồi tệ nhất là người cho rằng việc tỏ ra cứng rắn trong khi để con cái phải gánh chịu hậu quả là điều chấp nhận được.